ΝΟΤΗΣ ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Πόλυς Μαυρόπουλος

Ένας ασυμβίβαστος καλλιτέχνης που χάραξε εδώ και χρόνια μια δική του, ιδιαίτερη πορεία –καθόλου μοναχική, ωστόσο- αποζητώντας μέσα από τα τραγούδια του να επικοινωνήσει και τους προβληματισμούς του. Ο Νότης έχει μια δική του κοσμοθεωρία και μένει συνεπής σ’ αυτήν τόσο ανθρώπινα όσο και καλλιτεχνικά. Την καταθέτει με τον τρόπο ζωής του, με τα τραγούδια του, με τις ανατρεπτικές δηλώσεις του, ακόμη και με τις ιδιαίτερες εμφανίσεις του στη σκηνή. Κι επειδή έχει ενδιαφέρον σ’ αυτούς τους δύσκολους καιρούς που περνάει η Ελλάδα να μάθουμε πώς βλέπει τα πράγματα με την οξυδερκή, αιχμηρή ματιά του, μοιράσαμε την συνέντευξη σε ερωτήσεις καλλιτεχνικές αλλά και κοινωνικές. Για να είμαστε και σε αρμονία με το πρώτο μέρος της δισκογραφικής του τριλογίας που βρίσκεται σε εξέλιξη. Το «Ματωμένο Δάκρυ» - (Κοινωνικόν)

-Στο κοινωνικό μέρος της τριλογίας «Ματωμένο δάκρυ» ερμηνεύεις προβληματισμούς, των δημιουργών βέβαια, αλλά που πιστεύουμε ότι σε εκφράζουν. Ποια είναι τα μηνύματα που θέλεις να περάσεις μ’ αυτά τα τραγούδια;
>Θα ήθελα ο καθένας να εισπράξει αυτό που ακούει και να το αναλύσει με τον τρόπο που εκείνος επιθυμεί. Γιατί το να κάνω διδαχή στον κόσμο για τα ηθικά διδάγματα που βγαίνουν από τα τραγούδια, δεν νομίζω ότι βγάζει και πουθενά. Αν κάτι δεν το ζήσεις ή από μόνος σου δεν το αντιληφθείς, αλλά προσπαθήσουν να στο μεταβιβάσουν δεν νομίζω ότι είναι και το καλύτερο. Δεν γίνεται και τόσο κτήμα σου. Αφήνω λοιπόν στον κόσμο να δώσει τις δικές του ερμηνείες και να κάνει και τις δικές του επιλογές, να δει τι συμβαίνει τριγύρω του κι από κει να βγάλει συμπεράσματα για το τι είναι αυτό το οποίο πρέπει να κάνει ούτως ώστε να καλυτερεύσουν τα πράγματα στη δική του τη ζωή.

-Και στο «Ερωτικόν», που μόλις κυκλοφόρησε, για ποια πάθη κυλάει το «Ματωμένο Δάκρυ»;
>Για τα πάθη του έρωτα όπως είναι αυτονόητο! Πάθη πολύ ισχυρά κι όπως λέω και μέσα σ’ ένα κειμενάκι που συνοδεύει το δίσκο, «ο πολεμιστής της ζωής από την μόνη περίπτωση από την οποία μπορεί να λαβωθεί ανεπανόρθωτα είναι η μάχη του έρωτα».

-Μετά το «Κοινωνικόν» και το «Ερωτικόν» τι φύσεως θα είναι το επόμενο «Ματωμένο Δάκρυ» που θα ολοκληρώσει την τριλογία;
>Ακολουθεί το «Χορευτικόν».

-Προτιμάς τα τραγούδια σου να τα επικοινωνείς συναυλιακά ή προτιμάς τη σκηνή ενός νυχτερινού κέντρου;
>Για εμένα και η σκηνή του νυχτερινού κέντρου και η σκηνή ενός θεάτρου, μιας μεγάλης αίθουσας, ή ενός γηπέδου είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα. Συναυλία κάνουμε. Γιατί έχουμε και αυλούς μαζί μας, δηλαδή υπάρχουν όργανα, και η συναυλία είναι σύνθεση των λέξεων «συν τω αυλώ».



-Δηλαδή ουσιαστικά για σένα μετράει η επικοινωνία με τον κόσμο άσχετα από τι είδους σκηνή γίνεται.
>Η επικοινωνία με τον κόσμο είναι το βασικό. Διαφορετικά δεν έχεις κάνει τίποτα κι αυτό συμβαίνει σ’ όποιον χώρο και αν βρίσκεσαι από την στιγμή που το επιθυμείς. Αν θέλεις να επικοινωνήσεις θα επικοινωνήσεις. Αν αυτό, δηλαδή, σ’ ενδιαφέρει γιατί υπάρχουν και πολλοί «τραγουδιστές» -δεν λέω καλλιτέχνες- που ενδιαφέρονται μόνο να τραγουδήσουν και να πληρωθούν.

-Φέτος σε συναντάμε πάλι στο Odeon, το χώρο που έκανες και τις τελευταίες σου εμφανίσεις πριν από δύο χρόνια στη Θεσσαλονίκη. Να υποθέσουμε ότι εκτός από επαγγελματικούς υπάρχουν και φιλικοί δεσμοί με τον χώρο και τους ανθρώπους του;
>Υπάρχουν σαφώς φιλικοί δεσμοί με τους ανθρώπους του χώρου και συγκεκριμένα με τον Βασίλη τον Παπαδόπουλο. Υπήρξε ο άνθρωπος με τον οποίο συνεργάστηκα όταν ανέβηκα για πρώτη φορά στη Θεσσαλονίκη το 1989 στην τότε Πολιτεία, πάνω στο Φιλίππειον που την είχε μαζί με τον Βασίλη τον Γκόγκο και ήταν οι πρώτοι μου συνεργάτες στη Θεσσαλονίκη. Που αυτό δηλώνει ότι οι σχέσεις μου με τους ανθρώπους είναι ισχυρότατοι δεσμοί και δεν είναι περιστασιακοί.

-Τώρα που θυμήθηκες τις πρώτες σου εμφανίσεις στη Θεσσαλονίκη να σε ρωτήσω... Νύχτες της Αθήνας... Νύχτες της Θεσσαλονίκης... Υπάρχει διαφορά;
>Οι νύχτες της Θεσσαλονίκης από τότε που τις γνώρισα εγώ το 89 ήταν απίστευτες, εξαιρετικές, μοναδικές, σε σχέση με τις νύχτες της Αθήνας, που τότε ήταν πιο «ρηχές» και λιγότερο παθιασμένες. Όμως με όλα αυτά τα προβλήματα που στην πάροδο του χρόνου άρχισαν να δημιουργούνται τριγύρω μας, με όλα αυτά που έχουν συμβεί στην Ελληνική κοινωνία τα τελευταία 20 χρόνια, νομίζω ότι τα πράγματα έχουν διαφοροποιηθεί και οι νύχτες της Θεσσαλονίκης με τις νύχτες της Αθήνας εξομοιώθηκαν. Ο κόσμος της Θεσσαλονίκης έχει χάσει, κατά κάποιο τρόπο, τον αυθορμητισμό του διότι του τον έχουν κλέψει με πολύ βίαιο τρόπο και όταν τα προβλήματα αυτά που περνάμε ειδικά τώρα είναι τόσο ισχυρά και σημαντικά, φυσικό επόμενο είναι ... Κι έχουν ξεκινήσει οι συνέπειες νομίζω πιο έντονα από την Βόρεια Ελλάδα. Γιατί εδώ πρώτα γίνονται πιο έντονα τα οικονομικά προβλήματα και μετά πηγαίνουν στην Αθήνα των πέντε εκατομμυρίων, όπου λίγο – πολύ το πράγμα χάνεται.
-Με αφορμή το τραγούδι «Εξαρτημένε Καλλιτέχνη» θα ήθελα να σε ρωτήσω πώς κρίνεις αυτό το «ξεπέταγμα» νέων «ταλέντων» μέσα από reality και talent shows που εν μία νυκτί γίνονται τραγουδιστές, ηθοποιοί, χορευτές και μας τους επιβάλλει η τηλεόραση;
>Πώς θα μπορούσα να χαρακτηρίσω ανθρώπους, που, όπως τους περιγράφεις κι εσύ είναι «κατασκευάσματα». Και το λέω χωρίς να θέλω να προσβάλλω τα παιδιά που κυνηγώντας το όνειρό τους συμμετέχουν σε τέτοιου είδους πράγματα, αλλά εκεί σε «κατασκευάζουν» με την έννοια ότι σε ντύνουν άλλοι, σου υποδεικνύουν πώς θα συμπεριφερθείς, σου δείχνουν πώς θα τραγουδήσεις και πώς θα χορέψεις. Δεν αφήνουν να φανεί κάτι δικό σου. Ακόμη κι αν κάποιος έχει κάποιο χάρισμα εξομοιώνεται μ’ αυτούς που δεν έχουν και εισπράττει το ίδιο χειροκρότημα από το κοινό καθ’ υπόδειξη του animateur. Κι ακούγονται κι αυτές οι ιαχές οι Αμερικάνικες, που είναι το καινούργιο φαινόμενο, ένα ουρλιαχτό που κάνουν σε ανάλογες περιπτώσεις οι Αμερικάνοι και το μιμείται η νεολαία μας. Ένα πράγμα που οι Αμερικάνοι το υιοθέτησαν από τους Ινδιάνους. Το μόνο πράγμα που κράτησαν απ΄αυτούς και τον πλούσιο πολιτισμό τους. Τις κραυγές του πολέμου.

-Οι φορολογικές εκκρεμότητες του Τόλη Βοσκόπουλου έβαλαν στο στόχαστρο της εφορίας πολλά ονόματα του χώρου σας. Πώς σχολιάζεις τα δύο γεγονότα;
>Ανέκαθεν οι κυβερνήσεις της πλάκας, γιατί περί τέτοιων πρόκειται τα τελευταία τουλάχιστον 20 χρόνια στην Ελλάδα, κι η σημερινή, κι η προηγούμενη, κι η προ-προηγούμενη εκείνη του Σιμήτη, είχε πλάκα... Μια πλάκα που την πληρώνουμε ακόμη και σήμερα και θα την πληρώνουμε για πάρα πολλά χρόνια...γι’ αυτό και σήμερα βρισκόμαστε στο χείλος του γκρεμού, ή μάλλον είμαστε στον αέρα. Έχουμε πέσει στον γκρεμό και ψάχνουμε να βρούμε αλεξίπτωτο μήπως και κάτι μας σώσει. Αυτές λοιπόν οι κυβερνήσεις δημιούργησαν προϋποθέσεις ούτως ώστε να βρισκόμαστε στα επίπεδα που βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή και να ρίχνουνε πάντοτε στάχτη στα μάτια του κόσμου με διάφορα πυροτεχνηματάκια. Δηλαδή περνάνε κάποια μέτρα τα οποία είναι απίστευτα. Δεν φανταζόταν ποτέ κανείς ότι θα επιβάλλονταν τέτοια μέτρα στο λαό. Και ο λαός δεν έχει αντιδράσει με τον τρόπο που θα έπρεπε. Φυσιολογικά όταν σου κλέβουν τη ζωή σου να θέλεις να τα σπάσεις όλα. Ο κόσμος ακόμα δεν έχει δείξει τέτοιες ακραίες εκδηλώσεις. Εύχομαι τα πράγματα να πάνε καλύτερα και να μην χρειαστεί. Όμως μασάει ο «κοσμάκης» από την στάχτη που του ρίχνουν στα μάτια πάντοτε μετά από αυτά τα αντιλαϊκά μέτρα, του τύπου Βοσκόπουλου. Χρωστάει! ΟΚ. Αλλά τώρα το ανακάλυψε το κράτος ότι χρωστάει ο Βοσκόπουλος; Εδώ και 17 χρόνια συμβαίνει αυτό αλλά το βγάζουν τώρα για να αποσπάσουν την προσοχή μας, να καταναλωθούμε σε αυτό και θα κολλήσουν κι από δίπλα και κάποιους άλλους επώνυμους, (μέχρι κι εμένα που δεν χρωστάω και έχω πληρώσει ποσά στην εφορία που δεν τα έχουν πληρώσει ο Σιμήτης, ο Καραμανλής και ο Παπανδρέου μαζί είναι ικανοί να εμπλέξουν) θα τους βγάλουν «στην σέντρα» οι δημοσιογράφοι, οι οποίοι είναι βαλτοί και απ΄αυτούς κινούνται τα νήματα, απ΄αυτούς διότι όλα αυτά που βγάζουν είναι στάχτη στα μάτια του κόσμου. Του αποσπούν την προσοχή από το κύριο θέμα που είναι «Σας γ.... με τον χειρότερο δυνατό τρόπο».


-Πώς κρίνεις γενικότερα την στάση που κρατούν τα Μ.Μ.Ε. για το είδος της «ενημέρωσης» που επιχειρούν να περάσουν σ’ αυτήν την ιστορικά δύσκολη συγκυρία που διέρχεται η Ελλάδα;
>Για μένα τα αρχικά Μ.Μ.Ε. αναλύονται σε Μέσα Μαζικού Επηρεασμού και Εξευτελισμού. Ο ρόλος των δημοσιογράφων θα έπρεπε να είναι η δημοσιοποίηση αυτών που τεκταίνονται. Αν ίσχυε αυτό και αποτύπωναν την πραγματικότητα και μόνον, τότε θα ξέραμε όλοι τι ακριβώς συμβαίνει. Όμως τα κόλπα είναι στημένα από πάρα πολλές πλευρές. Μια κυβέρνηση έχει «δικά της» φιλοκυβερνητικές εφημερίδες, τηλεοπτικούς σταθμούς χωρίς άδεια, και μέσα από αυτά βγάζουν την εικόνα τους όπως την θέλουν αυτοί με στόχο βέβαια να ξεγελάσουν τον κόσμο. Και γίνεται ένα αλισβερίσι με τους ιδιοκτήτες των μέσων που παίρνουν επιχορηγήσεις από το κράτος με την μορφή κρατικής διαφήμισης, και την εξασφάλιση ότι δεν θα ενοχληθούν ποτέ για την έλλειψη άδειας λειτουργίας η οποία στην πραγματικότητα μέσω των τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών συχνοτήτων ανήκει στον Ελληνικό λαό και την σφετερίζονται «νταηλίκι» εμπλέκοντας μάλιστα και εταιρίες δημοσίων έργων τις οποίες κατέχουν οι καναλάρχες και εκδότες και διεκδικούν «δουλειές» με ανταλλάγματα στα μέσα τους. Και φτάνουμε να πληρώνουμε τα δημόσια έργα έξι φορές περισσότερο απ΄ό,τι στην υπόλοιπη Ευρώπη.

-Στις περισσότερες συνεντεύξεις σου ο λόγος που καταθέτεις ακόμη και σε απαντήσεις για ένα τραγούδι είναι βαθειά πολιτικός. Θα σε ενδιέφερε ποτέ να ασχοληθείς με την πολιτική;
>Εγώ βλέπω την «πολιτική» σε κάθε μας εκδήλωση. Η ζωή μας όλη είναι «πολιτική». Γι’ αυτό λεγόμαστε και πολίτες. Εκτός κι αν έχεις αποποιηθεί τον ρόλο του πολίτη κι έχεις φορέσει τον μανδύα του πελάτη. Δυστυχώς οι περισσότεροι πολίτες έχουν γίνει πια πελάτες. Το μόνο που κάνουν είναι να καταναλώνουν χωρίς να σκέπτονται πολιτικά. Όμως ποτέ δεν με απασχόλησε η σκέψη να πολιτευθώ. Γιατί για να πολιτευθεί κάποιος πρέπει να έχει ικανότητες. Για να πείσει τον κόσμο να τον επιλέξει. Θα έπρεπε σε μια ιδανική κοινωνία ο κόσμος να επιλέγει για πολιτικούς τους «άριστους» τους «αριστοκράτες» της. Εμείς τους «άριστούς» μας τους έχουμε χ..ους. Κι έχουμε ονομάσει αριστοκράτες, για να ευτελιστεί ο όρος, τους πλούσιους. Αυτούς που στην πλειοψηφία τους(όχι όλοι). για να αποκτήσουν τον πλούτο, κάποιους έχουν ξεγελάσει, κάποιους έχουν εξαπατήσει, Κι εμείς αντί να ψάξουμε να βρούμε τους αληθινούς «αριστοκράτες», αυτούς που θα μπορούσαν να πάνε τα πράγματα μπροστά, εκλέγουμε αυτούς που μας πάνε πίσω και κάτω. Άρα εγώ δεν θα μπορούσα να παίξω αυτό το παιχνίδι.

-Πιστεύεις ότι εκτός από την οικονομική κατάρρευση, σε επίπεδο ηθικής αυτή η χώρα έχει ήδη «πτωχεύσει»;
>Ηθικά έχουμε πτωχεύσει εδώ και δεκαετίες γιατί ο Έλληνας πολίτης όχι μόνο επέτρεψε, αλλά επέβαλε με την συμπεριφορά του τα πράγματα να φτάσουν εδώ που έφτασαν.

-Ανησυχείς για την εικόνα της κοινωνίας μέσα στην οποία μεγαλώνουν τα παιδιά σου;
>Ανησυχώ από τότε που ήμουν εγώ παιδί. Δεν περιμένω ν’ ανησυχήσω τώρα.

-Πως μπορεί ο απλός Έλληνας να ανταπεξέλθει συνειδησιακά την μαυρίλα που του επιβάλλει αυτή η κρίση;
>Φως στην άκρη του τούνελ αν το θέλεις πάντοτε υπάρχει. Όμως το φως θέλει προσπάθεια για να λάμψει. Ίσως αυτή η συγκυρία είναι ένα «χαστούκι» που έστω και μ’ αυτό τον χειρότερο τρόπο να μας κάνει ν’ αλλάξουμε νοοτροπία. Εύχομαι τα καλύτερα, που, όμως θέλουν προσπάθεια.